ရာဇဝတ္ေဘးေျပးမလြတ္ခဲ့ေသာ ေဘာ့စနီးယားဆာ့ဘ္တပ္မွဴးေဟာင္း မလာဒစ္ေသြးပ်က္ခဲ့ရသည့္ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံု႐ုံးမွ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္မႈ

 

ေနသူရိန္(မႏၲေလး)

ေရးသားသည္။

 

၁။ လူမ်ိဳးတုံးသတ္မႈ စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ားျဖင့္ မလာဒစ္ အား ျပစ္ဒဏ္စီရင္မႈ

ယခင္ယူဂိုဆလားဗီးယားဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ ရာဇ ဝတ္မႈ ခံု႐ုံးက ေဘာ့စနီးယားဆာ့ဘ္တပ္မွဴးေဟာင္းရတ္ကို မလာဒစ္အား ရက္ေပါင္း ၅၃ဝ ၾကာ တရား႐ုံးၾကားနာမႈတြင္ မ်က္ျမင္သက္ေသ ၅၉၁ဦးႏွင့္ သီးျခားရာဇဝတ္မႈျဖစ္ရပ္ ၁ဝ၆ခုအတြက္ အေထာက္အထားေပါင္း ၁ဝဝဝဝေက်ာ္ကို စစ္ေဆးၿပီးေနာက္ လူမ်ိဳး တုံးသတ္မႈ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈႏွင့္ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ ရာဇဝတ္ျပစ္မႈေပါင္း ၁ဝခုအတြက္ ေထာင္ဒဏ္တစ္သက္ တစ္ကြၽန္း ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္သည္။ ေဘာစနီးယား သားသတ္သမား ဒႀကအခ့နမ သ္ ႀေ်ညငေဒဟု အမည္ေျပာင္ေပးထားေသာ မလာဒစ္က အျပစ္ေပးအေရးယူခဲ့မႈမ်ား၊ သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ၊ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား၊ ေနရပ္မွ ႏွင္ထုတ္မႈ၊ အရပ္သားမ်ားအေပၚ ဥပေဒမဲ့တိုက္ခိုက္မႈ၊ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ အက်ည္းတန္ဆံုး ရာဇဝတ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ဟု တရားသူႀကီး အလ္ဖြန္အိုရီးက စီရင္ခ်က္ကို ဖတ္ၾကားခဲ့သည္။

စစ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း မလာဒစ္သည္ ဆရီဘရန္ နီကာၿမိဳ႕မွ မြတ္စလင္မ်ားအား ရွင္းလင္းဖ်က္ဆီးရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ဆာရာေဂ်ဗို ၿမိဳ႕တြင္လည္း ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ား၊ လက္ေျဖာင့္ေသနတ္သမား မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားႏွင့္ အရပ္သားမ်ားေသဆံုးေစရန္ ကိုယ္တိုင္ ၫႊန္ၾကားခဲ့ၿပီး ဆာ့ဘ္လူမ်ိဳးမ်ားသာ သီးသန္႔ရွိရမည့္ သမၼတ ႏိုင္ငံထူေထာင္လိုသည့္ သေဘာထားကို တရား႐ုံးတြင္ေထာက္ျပ ေျပာဆို ခဲ့ၾကသည္။ စီရင္ခ်က္ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ႏိုဝင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔ တရားခြင္တြင္ မလာဒစ္က သန္႔စင္ခန္းသြားရန္ ခြင့္ေထာင္းခဲ့ရာ တရားသူႀကီးက ၅ မိနစ္ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ကို သူက ၄၅ မိနစ္ ၾကာျမင့္ ခဲ့သည္။ တရားစီရင္မႈ ျပန္လည္ စတင္ရာတြင္လည္း သူ၏ ေရွ႕ေနက အမႈသည္မွ ေသြးတိုး ေနသည့္အတြက္ စီ ရင္ခ်က္ကို မဖတ္ၾကားရန္ သို႔မဟုတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အား  ေက်ာ္ဖတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ သို႔ရာတြင္ ကုလသမဂၢတရားသူႀကီးမ်ားက ေတာင္းဆိုမႈကို လက္မခံ သည့္အတြက္ မလာဒစ္က ေအာ္ဟစ္ခဲ့ရာ သူ႔အား တရားခြင္မွေခၚ ထုတ္ေစခဲ့ၿပီး တရားခံမ်က္ကြယ္တြင္ ေထာင္တစ္သက္တစ္ကြၽန္း ခ်မွတ္သည့္ စီရင္ခ်က္ကို ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခင္ တရားခြင္ မ်ားတြင္ ဆရီဘရန္နီကာၿမိဳ႕မွ မြတ္စလင္လူႀကီး လူငယ္ ၈ဝဝ ခန္႔ အစုအၿပံဳ လိုက္သတ္ျဖတ္မႈမွာ လူမ်ိဳးတုံးသတ္မႈေျမာက္ေၾကာင္း သံုး သပ္ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

တရားသူႀကီး အလ္ဖြန္က ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားမွာ ဆရီဘရန္ နီကာၿမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္လ်က္ရွိေသာ မြတ္စလင္မ်ားကို ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိရွိ ဖ်က္ဆီးပစ္ရန္ျဖစ္ေၾကာင္း ” လူသားမ်ိဳးႏြယ္တို႔သိထားၾကသည့္ အေကာက္က်စ္အယုတ္မာဆံုး က်ဴးလြန္ထားေသာ ျပစ္မႈအဆင့္ျဖစ္ ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

 

ယခင္ ယူဂိုဆလားဗီးယားမွဒုကၡခံစားရသူ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာတို႔ကာလရွည္ ေစာင့္စားလာခဲ့ၾကသည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔ တရားစီရင္မႈကို တရား႐ုံးအျပင္ဘက္ လူထုေပါင္းဒါဇင္မ်ား စြာ စုေဝးေရာက္ရွိခဲ့ၾကၿပီး လူအမ်ားအျပားမွာ ေသဆံုးခဲ့ ရသူ သို႔မဟုတ္ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့သူ ၇ဝဝဝထဲမွ ¤င္းတို႔ခ်စ္ ျမတ္ႏိုးသူမ်ား၏ ဓာတ္ပံုမ်ား ကို ကိုင္ေဆာင္ထားၾကသည္။ လူအမ်ားအျပား အသတ္ခံခဲ့ရသည့္ ဏမငျနိသမမွ ဆာေဂ်ဒါကာရာဘစစ္က ”ကြၽန္ေတာ္တို႔ဝမ္းနည္း စိတ္ပ်က္ရတာကေတာ့ ပရီဂ်ီဒါႏွင့္အျခားေနရာငါးခုတို႔မွာ လူမ်ိဳးတံုးသတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတာ မလာဒစ္က ဝန္မခံခဲ့ဘူး၊ ပရီဂ်ီဒါမွာ လူ ၃၁၇၆ ေယာက္ေသခဲ့တာက အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ခံရမႈပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဂ်ီႏိုဆိုဒ္ျဖစ္ခဲ့တာဆိုၿပီး သက္ေသျပဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လူ ၁ဝဝဝဝေက်ာ္ သတ္ခံျပရမလား၊ ဒီေနရာမွာ မုဒိမ္း မႈေတြ လူသတ္မႈေတြ စုၿပံဳေနခဲ့တာပါ။ ဒီေဒသမွာ လူသတ္ၿပီး အေလာင္းေတြ စုၿပံဳထားတဲ့ ေျမဖို႔ထားတာေတြအမ်ားႀကီးပဲ၊ ဘယ္လို ျပစ္ဒဏ္ပဲေပးေပး သူ႔အတြက္မလံုေလာက္ပါဘူး” ဟု ေျပာၾကား သည္။

Investigators and forensic experts from the ICTY (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia) are working on top of a cluster of bodies, many of them with their hands tied in the back and many of them blindfolded, at a massgrave site outside the village of Pilica, some 55 km east of Tuzla in the Serb entity, 18 September. Dozens of bodies have appeared after the ICTY team started to excavate this gravesite, suspected to contain human remains of Moslem men fleeing Srebrenica after this eastern Bosnian enclave fell to Serbs in July 1995. Some 8,000 people are still listed as missing. AFP PHOTO (Photo credit should read ODD ANDERSEN/AFP/Getty Images)

ဆရီဘရန္နီကာေဒသခံ မူနီးရ္ဟဘီးဗိုဗစ္က ”ဒီလို အျပစ္ေပး လိုက္တာကို ေက်နပ္ပါတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္ ဒီထက္နည္းၿပီး ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္မထားပါဘူး၊ မလာဒစ္က ေဒသေျခာက္ခုမွာ လူမ်ိဳးတုံးသတ္မႈအတြက္ တာဝန္ရွိသူပါ”ဟု ေျပာၾကားသည္။ ဆာရာ ေဂ်ဗိုၿမိဳ႕မွ ေသဆံုးခဲ့ရေသာ မိဘမ်ားႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားဆိုင္ရာ အဖြဲ႕ ကိုယ္စားဖိက္ရတ္မွေျပာၾကားရာတြင္ ”မလာဒစ္အတြက္ သူလုပ္ခဲ့တာေတြနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့အျပစ္ေပးမႈဆိုတာ ရွိမွာမဟုတ္ဘူး၊ သူလုပ္ခဲ့တာေတြက ျပင္းထန္လြန္းလို႔ပါ၊ ကေလးငယ္ ၁၆ဝဝ အပါအဝင္ ဆာရာေဂ်ဗိုၿမိဳ႕က အရပ္သား ေတြ ေသဆံုးရမႈအတြက္ သူေထာင္ဒဏ္တစ္သက္ က်ခံရမယ္ဆိုတာက အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီစီရင္ခ်က္က တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းေတာ့ အားရေက် နပ္စရာပါ”ဟု ေျပာၾကားသည္။

 

၂။ ဆရီဘရန္နီကာ လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈႀကီး

ေဘာ့စနီးယားႏွင့္ အာဇီဂိုးဗီးနားအေရွ႕ပုိင္းရွိ ဆရီဘရန္နီ ကာၿမိဳ႕ေလးတြင္၁၉၉၅ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္၂၂ရက္မတုိင္ မီရက္မ်ားက မြတ္စလင္၈ဝဝဝေက်ာ္ ရက္ရက္စက္စက္ကေလးပါမက်န္ အရက္ စက္ဆံုးနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ဆားဗီး ယားစစ္တပ္မွ သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၅ ေႏြဦးရာသီတြင္ ေဘာ့စနီးယားရွိ ကုလသမဂၢတပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ တပ္မွဴးဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး႐ူးပတ္စမစ္က ေဘာ့စနီးယားဆာ့ဘ္မ်ား အေန ျဖင့္ ကုလသမဂၢမွလံုျခံဳေဘးကင္းရာဇုန္နယ္ေျမအျဖစ္သတ္ မွတ္ထားသည့္ေနရာအား မၾကာမီသိမ္းပုိက္လိမ့္မည္ဟု စတင္သတိ ေပးခဲ့သည္။ မည္သူကမွ ယင္းေျပာဆုိခ်က္အား အတည္မယူခဲ့ၾက ေပ။ သို႔ရာတြင္ျပင္းထန္ေသာကုိယ္ထိ လက္ေရာက္က်ဴးလြန္မႈ မ်ားျဖစ္လာသည့္ ၁၉၉၅ဇူလိုင္ ၁၁ရက္ေန႔တြင္ ဆရီဘရန္နီကာ အစုအၿပံဳလုိက္သတ္မႈမ်ားျဖင့္ ေကာက္က်စ္ယုတ္မာခဲ့ၾကၿပီး ဒုတိယကမၻာစစ္အၿပီး ဥေရာပေျမေပၚတြင္ အဆုိးရြားဆံုးေသာ ရက္စက္မႈမ်ားျဖစ္လာခဲ့ကာ သတ္ျဖတ္ခံရသည့္အေရအတြက္မွာ ယေန႔အခ်ိန္ထိထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္ဖြယ္ျဖစ္ေနသည္။

စစ္ပြဲအတြင္း လူတစ္သိန္းခန္႔သတ္ခံရမႈတြင္ အမ်ားစုမွာ မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဆရီဘရန္နီကာတြင္ လူ ၈ဝဝဝေက်ာ္ ခန္႔မွာ မြတ္စလင္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္သတ္ခံလုိက္ရသည္။ ယင္းသုိ႔ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားမတုိင္မီ ေဘာ့စနီးယားဆာ့ဘ္စစ္ေခါင္းေဆာင္ ရတ္ကိုမလာဒစ္မွာ စစ္သားမ်ားႏွင့္အတူ ရယ္ေမာေနခဲ့ၿပီး သၾကား လံုးမ်ားေဝငွေပးေနရင္း အရပ္သားမ်ား စိတ္ပူပင္မႈမရွိၾကဖို႔ ေျပာ ၾကားေနခဲ့သည္။ ယင္းသုိ႔ျမင္ေတြ႕ရသည့္ ဗီဒီယိုမွာ ျမင္ေတြ႕ဖူးသမွ် ေသြး ေအးေအးႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ကုိ သိရသည္။ စစ္တပ္ ႏွစ္ခုၾကား စစ္ပြဲဆင္ႏႊဲေနျခင္းမဟုတ္ဘဲ အရပ္သားမ်ားကို တမင္ တကာသတ္ျဖတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေဘာ့စနီးယားဆာ့ဘ္မ်ား၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ယင္းနယ္ေျမမွ အရပ္သားမ်ားကို အၾကမ္းဖက္ နည္းျဖင့္ သတ္ျဖတ္ရန္ျပဳရွင္းပစ္ကာဆာ့ဘ္ လူမ်ဳိးသီးသန္႔ႏုိင္ငံတည္ ေထာင္လုိျခင္း ျဖစ္သည္။ ¤င္းတုိ႔မွာ ပိုမိုက်ယ္ဝန္းေသာ မဟာဆား ဘီးယား ႏုိင္ငံအျဖစ္ပူးေပါင္းရန္ပင္ စိတ္ကူးရွိၾကသည္။

 

အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပမွတာဝန္ရွိသူမ်ားက ႏွစ္ဖက္စလံုး အျပစ္ရွိသည္ဟုဆုိကာ ၾကားဝင္ဖ်န္ေျဖေျပာလုိၾကျခင္းမရွိဘဲ ေနာက္ဆံုးဆရီဘရန္နီကာ လူအစုအၿပံဳလုိက္သတ္မႈကသတ္ေသျပ ဆုိခဲ့ခ်ိန္ေရာက္မွသာ အစိုးရမ်ားက ရပ္ၾကည့္ေန၍မရေတာ့ေပ။ အေမရိကန္ႏွင့္ၿဗိတိန္အစိုးရမ်ားမွာ ဆရီဘရန္နီကာဆာ့ဘ္ မ်ားလက္ေအာက္က်ေရာက္ေတာ့မည္ကို ရက္သတၱ ၆ပတ္အရင္က သိရွိထားၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း လူမ်ဳိးတုံးသတ္မႈႀကီးအား မတုန္မလႈပ္ ရပ္ၾကည့္ေနခဲ့သည့္သမုိင္းက်န္ရစ္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၃ခုႏွစ္တြင္ ကုလသမဂၢ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထိန္းသိမ္းမႈတပ္ဖြဲ႕ လက္ေအာက္တြင္ ဆရီဘရန္နီကာၿမိဳ႕၌ေနထုိင္သူမ်ားအား အကာအကြယ္္ေပးမည္ဟု ကတိျပဳထားသည္။ ဇူလုိင္လ ၆ရက္ေန႔တြင္ ဆားဗီးယားစစ္တပ္မွ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္ကာ ဇူလုိင္၁၁ရက္မွ ၂၂ရက္အတြင္ေဘာ့စနီး ယား မြတ္စလင္အမ်ဳိးသားမ်ားႏွင့္ကေလးမ်ားအား အရက္စက္ဆံုး လူမ်ဳိးတုံးသတ္မႈျဖစ္ခဲ့သည္။ တြင္းႀကီးမ်ားတူးၿပီး ျမႇဳပ္ႏွံခဲ့သည္။ မိခင္ မ်ားေရွ႕တြင္သားမ်ားကိုသတ္ျဖတ္ခဲ့ၿပီး အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို မုဒိမ္းက်င့္ ကာ ဖခင္၊ ခင္ပြန္း၊ အစ္ကို၊ ေမာင္၊ သားတစ္ဦး တစ္ေယာက္မွ မက်န္ေအာင္ အၿပီးသတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။

 

အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရာဇဝတ္မႈခံု႐ံုးမွ တရားသူႀကီး ဖေရာ့ဒ္ ရီယဒ္က ”ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ တကယ့္ငရဲ ခန္းကျမင္ကြင္းစစ္စစ္ ေတြပါ။ လူသားေတြရဲ႕သမုိင္းမွာ ေရးသားခဲ့တဲ့ အေမွာင္မည္းဆံုး စာမ်က္ႏွာေတြပါ” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

 

၃။ ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈခံု႐ံုးတြင္ မလာဒစ္၏ ေန႔စြဲမ်ား

၁၉၉၅၊ ဇူလုိင္လ ၂၅ရက္ ”ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈ တရား႐ံုးက ရတ္ကိုမလာဒစ္ႏွင့္ စစ္ျဖစ္ပြားခ်ိန္ ေဘာ့စနီးယားဆာ့ဘ္ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ ရာဒုိဗန္ကာရက္ဒ္ဇစ္တုိ႔ အား လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚက်ဴးလြန္ေသာ ရာဇဝတ္မႈ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ား ျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ခဲ့သည္။

 

၂ဝဝဝခုႏွစ္တြင္ ဆားဘီးယားသမၼတ မီလုိဆီဗစ္မွာ ဒီမုိကေရစီေထာက္ခံေရးလူထုအံုၾ<ြကမႈမ်ားေၾကာင့္ ျပဳတ္က်သြားခဲ့ၿပီး ဆက္ခံသူမ်ားက ယခင္ဆာ့ဘ္တပ္မွဴးမလာဒစ္အား ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈတရား႐ံုုးသုိ႔လႊဲေျပာင္းေပးရန္  လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ တရား ႐ံုးမွ ေရွ႕ေနကာလာဒဲလ္က မာလာဒစ္ႏွင့္ ကာရက္ဒ္ဇစ္တုိ႔အတြက္ ဖမ္းဝရမ္းအသစ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သုိ႔ရာတြင္ မလာဒစ္မွာ ထြက္ေျပးပုန္းေအာင္းေနခဲ့သည္။၂ဝဝ၆ခုႏွစ္တြင္ ဥေရာပသမဂၢမွ ဆား ဗီးယားအစိုးရအေနျဖင့္ စစ္ရာဇဝတ္ေကာင္မ်ားဖမ္းဆီးေပး ရန္ ပ်က္ကြက္မႈျဖင့္ဆက္ဆံေရးမ်ား ျဖတ္ေတာက္ခဲ့သည္။ ၂ဝဝ၆၊ မတ္၁၁ရက္ေန႔တြင္ ဆားဘီးယားသမၼတ ေဟာင္းမီလုိဆီဗစ္ ေထာင္ထဲတြင္အမႈစစ္ေဆးမႈမၿပီးဆံုးမီ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။

 

၂ဝဝ၈ခုႏွစ္တြင္ ဆားဗီးယားတာဝန္ရွိသူမ်ားက ဆာ့ဘ္ႏုိင္ငံ ေရးေခါင္းေဆာင္ ကာရက္ဒ္ဇစ္အား ဖမ္းဆီးၿပီး ရာဇဝတ္မႈတရားခံု ႐ံုးသုိ႔လႊဲေပးခဲ့သည္။ ၂ဝ၁ဝ၊ ဇြန္လတြင္ မလာဒစ္၏မိသားစုဝင္ မ်ားက မလာဒစ္ေသဆံုးသြား ေၾကာင္းေၾကညာေပးရန္ တရား႐ံုးသုိ႔ တင္ျပခဲ့သည္။

 

ေအာက္တုိဘာ၂၈တြင္ ဆားဗီးယားက မလာဒစ္အားဖမ္းဆီး ႏုိင္ရန္ သတင္းေပးသူအား ဆုေၾကးယူ႐ို ၁ဝ သန္းထုတ္ခဲ့သည္။

၂ဝ၁၁၊ ေမလတြင္ ဆားဗီးယားေတာင္ပုိင္း ၿမိဳ႕ငယ္ေလးရွိ လယ္ေတာအိမ္ရာတစ္ခုတြင္ မလာဒစ္အားဖမ္းဆီး ရမိခဲ့သည္။

 

ေမလ ၃၁ရက္ေန႔တြင္ ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈဆုိင္ရာ ခံု႐ံုးသုိ႔ မလာဒစ္အား လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ ဇြန္လ ၃ရက္ေန႔ တရား႐ံုး ၾကားနာမႈတြင္ မလာဒစ္ကသူ႔အေပၚစြဲခ်က္ မ်ားမွာရြံရွာဖြယ္ရာ ေကာင္းၿပီး စက္ဆုပ္ေၾကာက္ရြ႕ံဖြယ္ စကားရပ္မ်ားသာျဖစ္သည္ဟု ထြက္ဆုိသည္။ ဇူလိုင္၄ရက္ တရားစီရင္မႈတြင္ တရားသူႀကီးအလ္ဖြန္ က မလာဒစ္အား သူ႔အေပၚစြဲခ်က္မ်ားကို နားေထာင္ရန္ျငင္းဆန္ ေနသည့္ အတြက္ တရား႐ံုးစီရင္ၾကားနာမႈအခန္းမွ အျပင္ထုတ္ခဲ့ သည္။

 

၂ဝ၁၂၊ ေမလ ၁၆ရက္ေန႔မွစ၍ အမႈတြဲမ်ားစစ္ေဆးမႈ စတင္ခဲ့ၿပီး ဇူလုိင္၁၉ရက္ စစ္ေဆးမႈတြင္ ပထမဆံုးသက္ေသမွ ေဘာ့စနီးယားဆာ့ဘ္မ်ား သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ လူ၁၅ဝထဲတြင္ ဖခင္ျဖစ္ သူပါဝင္ခဲ့သည္ဟု ျမင္ေတြ႕ခဲ့ေၾကာင္းထြက္ဆိုသည္။

 

၂ဝ၁၃၊ ဧၿပီလ ၁ဝရက္ေန႔တြင္ ကိုယ္ေတြ႕ႀကံဳခဲ့ရသူ တစ္ဦး၏ သက္ေသထြက္ဆုိမႈကို မလာဒစ္က စိန္ေခၚခဲ့သည့္အတြက္ တရား စီရင္မႈမွ မလာဒစ္အား ဆြဲထုတ္ေစခဲ့ သည္။ ၂ဝ၁၆၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ေရွ႕ေနမ်ားက တစ္သက္တစ္ကြၽန္းျပစ္ဒဏ္ေပးရန္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ သည္။ ၂ဝ၁၇၊ မတ္လတြင္ မလာဒစ္၏ေရွ႕ေနမ်ားက ေဆးကုသ ခြင့္ျပဳရန္အတြက္ မလာဒစ္အား ယာယီလႊတ္ေပးရန္ တင္ျပမႈအား တရား႐ံုးမွပယ္ခ်ခဲ့သည္။ ၂ဝ၁၇မတ္လတြင္ မလာဒစ္၏ ေရွ႕ေနမ်ား က ေဆးကုသခြင့္ျပဳရန္အတြက္ မလာဒစ္အား ယာယီလႊတ္ေပးရန္ တင္ျပမႈအား တရား႐ံုးမွ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ ၂ဝ၁၇၊ ႏုိဝင္ဘာ ၂၂ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ နယ္သာလန္ ႏုိင္ငံ The Hague ၿမိဳ႕ရွိယခင္ ယူဂိုဆလားဗီးယားဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈခံု႐ံုးမွ ရတ္ကို မလာဒစ္အားျပစ္မႈ ေပါင္း၁ဝခုျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္တစ္သက္တစ္ကြၽန္း က်ခံေစရန္ အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

Ref; CNN; Amanpour: The Srebrenca genocide was a defining moment

Reuters; Timeline: UN tribunal to give verdict in genocide frial of Rotko Mladic

Aljazeera; Ratko Mladic sentenced to life in prison for genocide.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: